Οι τέσσερις πυλώνες για την επανάκτηση της εθνικής μας κυριαρχίας

Γιωργος Ξ. Πρωτοπαπας

Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικούς παράγοντες τόσο στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής μιας χώρας όσο και στη δημιουργία επενδύσεων και εισροής εσόδων που της παρέχουν τη δυνατότητα να είναι αυτάρκης ώστε να μην είναι επιρρεπής σε ξένες παρεμβάσεις. Η ενεργεία, στην περίπτωση της Ελλάδας, υπό τις σωστές βέβαια προϋποθέσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης βοηθώντας τη χώρα μας να επανακτήσει σταδιακά την εθνική κυριαρχία της.

Οι προϋποθέσεις παραπέμπουν στην χάραξη μια αποτελεσματικής ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής με μακροπρόθεσμο ορίζοντα που θα καθορίζεται από τις ακόλουθες παραμέτρους: α) την ανάδειξη της χώρας σε ενεργειακό κόμβο εξαιτίας της σημαντικής γεωπολιτικής της θέσης ως γέφυρα Ανατολής – Δύσης, β) την προώθηση και την εκμετάλλευση των αγωγών μεταφοράς ενεργείας γ) την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης για την έρευνα και εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου και δ) την προκήρυξη διαγωνισμών για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Γεωπολιτικοί συσχετισμοί

H γεωπολιτική θέση της Ελλάδας που συνδέει Δύση και Ανατολή δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση της Αθήνας να ενδυναμώσει το ενεργειακό προφίλ της χώρας καθώς μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως διακομιστική χώρα για τη μεταφορά ενεργείας από τις πλουτοπαραγωγικές περιοχές της Κασπίας Θάλασσας και της Κεντρικής Ασίας. Η Ελλάδα πρέπει επιδέξια να προωθήσει τα ενεργειακά της συμφέροντα μέσα στο ανταγωνιστικό δίπολο ΗΠΑ και Ρωσίας που αγωνίζονται για τον έλεγχο στην περιοχή της Ευρασίας όπου και θα αναδείξει την επομένη υπερδύναμη. Η Ελλάδα από τη μια πλευρά ως κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχει στις προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις πηγές τροφοδοσίας τους μέσω κατασκευής αγωγών που θα μεταφέρουν φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα προς την ευρωπαϊκή αγορά. Η Ελλάδα από την άλλη πλευρά αποτελεί σύμμαχο της Μόσχας που επιδιώκει να έχει ερείσματα στα Βαλκάνια και συμμετέχει και στον αγωγό φυσικού αερίου South Stream, του ενεργειακού κολοσσού Gazprom. Παράλληλα η προοπτική εισροής τεράστιων ποσοτήτων φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη και μέσω της Ελλάδας δίνουν την ευκαιρία στην Αθήνα να ασκήσουν επιρροή στις ευρωπαϊκές υποθέσεις αλλά και να γίνει μέρος των σκέψεων της Ουάσινγκτον. Η ασταθέστατη Μέση Ανατολή δεν είναι πλέον σε θέση να εγγυηθεί την ασφαλή μεταφορά των ενεργειακών αποθεμάτων προς τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα μπορεί να διαχειριστεί με επιτυχία τις ευαίσθητες ισορροπίες μεταξύ Ρωσίας και Δύσης από τη στιγμή που θα γίνει απαραίτητη και στις δυο ανταγωνιστικές δυνάμεις.

Διασυνδετήριοι αγωγοί

Τη σημασία της γεωπολιτικής θέσης της χώρας μας αποδεικνύουν οι υφιστάμενοι και σχεδιαζόμενοι αγωγοί φυσικού αερίου που δίνουν την ευκαιρία στην Ελλάδα να συμμετάσχει σε διεθνείς συνεργασίες μεταφοράς ενεργείας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η ΔΕΠΑ – έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για αγορά ο ρωσικός κρατικός ενεργειακός κολοσσός Gazprom- εμπλέκεται σε διεθνείς συνεργασίας αγωγών που σχετίζονται και με το άνοιγμα του Νότιου Ευρωπαϊκού Διαδρόμου φυσικού αερίου. Ο Διασυνδετήριος αγωγός Τουρκίας-Ελλάδος λειτουργεί από το 2007 και μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία στην Ελλάδα μέσω Τουρκίας. Αν και η σχεδιαζόμενη επέκταση του, ο Διασυνδετήριος Τουρκίας – Ελλάδας- Ιταλίας τέθηκε εκτός της διεκδίκησης των ενεργειακών αποθεμάτων του Shah Deniz II του Αζερμπαϊτζάν, η χώρα μας παραμένει στο παιχνίδι με το σχεδιαζόμενο Trans-Adriatic Pipeline (TAP), όπου 466 χλμ από τα συνολικά 784 χλμ του μήκος του θα διέρχονται από ελληνικό έδαφος. Το κονσόρτσιουμ του Shah Deniz II αναμένεται να επιλέξει το Μάιο του 2013 είτε τον ΤΑP είτε μια μικρότερη εκδοχή του Nabucco, τον Nabucco West. Όμως η Ελλάδα αποτελεί μέρος και του σχεδιαζόμενου αγωγού φυσικού αερίου South Stream της Gazprom καθώς εντάσσεται στη νοτιοδυτική διαδρομή του. Η επιλογή ενός οπουδήποτε αγωγού που θα εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα θα έχει αναμφίβολα θετικό αντίκτυπο και στο εσωτερικό αφού θα επιφέρει επενδύσεις σε μια περίοδο που η χώρα μας αγωνίζεται να ανακάμψει από την οικονομική κρίση.

Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη

Η ανακήρυξη της ΑΟΖ κρίνεται ακρως απαραίτητη για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου και αποτελεί και ένα μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα καθώς αναμένεται να προκαλέσει τις υστερικές αντιδράσεις της γειτονικής Τουρκίας. Η ανακάλυψη των κοιτασμάτων του φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ μας δίνει την ευκαιρία να κηρύξουμε ΑΟΖ και γίνουμε εταίροι σε στην ισχυρή ενεργειακή συμμαχία Λευκωσίας και Τελ- Αβιβ. Η ΑΟΖ θα προσφέρει τεράστια πλεονεκτήματα στη χώρας μας διότι υπερκεράζει την υφαλοκρηπίδα και επιλύει οριστικά όλα τα διμερή προβλήματα με την Τουρκία. Οι εκτιμήσεις ότι η περιοχή νότια της Κρήτης διαθέτει κοιτάσματα φυσικού αερίου και το ότι η αμερικανική εταιρεία Noble Energy ανακάλυψε τεράστια ποσότητα φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ αυξάνει τις ελληνικές ελπίδες για την ύπαρξη τεράστιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Η ΑΟΖ αποτελεί βασικότατο άξονα μιας αποτελεσματικής ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής διότι μόλις τώρα άρχισαν να γίνονται απτά και τα αποτελέσματα της κυπριακής ΑΟΖ, δηλαδή η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων του Οικοπέδου 12 που αναμένεται να γίνει το 2017.

Διαγωνισμοί υδρογονανθράκων

Ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων για το πετρέλαιο της Δυτικής Θράκης αποτελεί έναν καλό οιωνό που δείχνει πλέον ότι η κυβέρνηση έχει καταλάβει πόσο σημαντικός σε γεωπολιτικό και οικονομικό επίπεδο είναι ο τομέας της ενέργειας. Το ενδιαφέρον υπήρξε μεγάλο και συμμετοχή δηλώσαν συνολικά έντεκα εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων γνωστών ονομάτων από ΗΠΑ, Βρετανία και Ιταλία. Οι διαγωνισμοί για έρευνα κοιτασμάτων δημιουργούν ένα επενδυτικό κλίμα και αναμορφώνουν το προφίλ της Ελλάδας στο εξωτερικό που έχει καταρρακωθεί από την οικονομική κρίση.

Συμπεράσματα

Η υιοθέτηση μιας αποτελεσματικής και μακροπρόθεσμης ενεργειακής στρατηγικής που θα βασίζεται στο εθνικό συμφέρον κρίνεται επιτακτική και αποτελεί μια άμεση κυβερνητική προτεραιότητα. Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, οι αγωγοί , τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων μας παρέχουν τα εχέγγυα για να επανακτήσουμε την εθνική μας κυριαρχία. Οι επενδύσεις και τα οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση των ενεργειακών μας κοιτασμάτων αναμένεται με τη σωστή βέβαια χρήση (όχι φαινόμενα διασπάθισης δημόσιου χρήματος) να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε τη θηλιά του ΔΝΤ. Η Ελλάδα πρέπει να δημιουργήσει όλες εκείνες τις συμμαχίες που θα τις διασφαλίσουν τα ενεργειακά της συμφέροντα καθώς και την ενεργειακή ασφάλεια της.

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα, 19/07-25/07/12, Τεύχος 144

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s