Ζητείται οπλαρχηγός για το… αντάρτικο

Σε ένα συνονθύλευμα μαχητών από διαφορετικές εθνότητες και ισλαμικά δόγματα βασίζεται ο αποκαλούμενος Ελεύθερος Συριακός Στρατός (FSA) που χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενοποιημένης διοίκησης και στρατηγικού σχεδιασμού στις μάχες του με τις κυβερνητικές δυνάμεις του καθεστώτος της Δαμασκού. Ο FSA δείχνει να μοιάζει σύμφωνα με άραβες αναλυτές με «ακέφαλο» σώμα, δεν έχει καμία δομή, οι ένοπλες ομάδες του επικοινωνούν πρώτα με τις ξένες χώρες που τις στηρίζουν και οι μαχητές του δεν υπακούν στις διαταγές των επίσημων διοικητών τους.

Ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός εμφανίζει διαφορετικά επίπεδα εξοπλισμού των μαχητών του καθώς και σοβαρότατα προβλήματα συνοχής. Η αντικειμενική δυσκολία του ελέγχου των ετερογενών του στοιχείων τον εκθέτει σε κάποιες περιπτώσεις και κάνει εμφανή την έλλειψη συντονισμού του με το νέο εθνικό αντιπολιτευτικό συνασπισμό που αντικατέστησε πρόσφατα το ανεπαρκή Εθνικό Συριακό Συμβούλιο (NSC). Ωστόσο ο νέος εθνικός αντιπολιτευτικός συνασπισμός που σχηματίστηκε μετά από πιέσεις την Ουάσινγκτον δεν έχει καταφέρει ακόμα να γίνει αποδεκτός από κάποιες ένοπλες ομάδες του FSA. Ισλαμιστές μαχητές της πόλης Χαλέπι, σύμφωνα με τη λιβανέζικη  Daily Star, κατήγγειλαν την ίδρυση του εθνικού αντιπολιτευτικού συνασπισμού και ορκίστηκαν να εγκαθιδρύσουν ένα ισλαμικό θεοκρατικό κράτος μέσα στη Συρία.

Ισλαμιστές και συμμορίες

Η συνύπαρξη μετριοπαθών ισλαμιστών, Σαλαφιστών (σκληροπυρηνικών σουνιτών) και ξένων ισλαμιστών μαχητών γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη μέσα στις τάξεις του FSA και αποδεικνύει την ετερογένεια του. Ο ανταγωνισμός των φατριών αντανακλάται τόσο στη συμπεριφορά τους όσο και στον τρόπο που διοικούν τις περιοχές που ελέγχουν. Στις περιοχές έξω από την πόλη Ιντλίμπ (πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας) παρατηρείται μια σημαντική παρουσία Σαλαφιστών μαχητών, συγκεκριμένα στα σύνορα με την Τουρκία. Η πλειοψηφία αυτών των μαχητών κατάγεται από τις περιοχές που ελέγχουν και έτσι απολαμβάνουν μεγάλη στήριξη από την τοπική κοινωνία. Το ίδιο συμβαίνει και στην αγροτική επαρχία Χαλέπι όπου τάγματα μαχητών έχουν σχηματιστεί από άτομα τα οποία  κατάγονται από την καρδιά των αγροτικών περιοχών. Τα τάγματα συντηρούνται με δικούς τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους, αξιοποιώντας τους οικογενειακούς δεσμούς και την κοινωνική αλληλεγγύη που χαρακτηρίζει γενικά τους ανθρώπους της συριακής υπαίθρου.

Όμως παρά την κοινή καταγωγή των μαχητών στο Χαλέπι επικρατεί χάος συγκριτικά με την πειθαρχία που υπάρχει στο Ιντλίμπ. Το χάος σύμφωνα με αναλυτές αποδίδεται στις ακόλουθες αιτίες: (α) στο ότι το Χαλέπι καθυστέρησε να συνδεθεί με τους επαναστάτες, (β) στο ότι η επαρχία είναι μια μεγάλη περιοχή που δεν μπορεί να ελεγχθεί και (γ) στην εμφάνιση συμμοριών που αποτελούνται από εγκληματίες και ενεργούν υπό το λάβαρο του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA). Οι κάκιστες συνθήκες ασφαλείας ανάγκασαν τους κατοίκους κάποιων περιοχών να διαδηλώσουν απαιτώντας κατηγορηματικά την αποχώρηση μαχητών του FSA από τα εδάφη τους, ώστε να δοθεί ένα τέλος στις δολοφονίες , στις απαγωγές και στις εκτελέσεις. Η σύνθεση των μαχητών αλλάζει πάλι μορφή όταν πρόκειται για την πόλη Λατάκεια καθώς εκεί προέρχονται από διαφορετικές παράκτιες πόλεις και χωριά ακόμη και από άλλες πόλεις.

Εξοπλισμός

Οι ξένοι ισλαμιστές μαχητές αποτελούν και αυτοί μια σημαντική παράμετρο του Ελεύθερου Συριακού Στρατού και σύμφωνα με τη Λιβανέζικη εφημερίδα Ας- Σαρίφ μπορούν να κατανεμηθούν σε δύο κατηγορίες: (α) σε εκείνους οι οποίοι ήταν μετανάστες στο εξωτερικό και επέστρεψαν στη Συρία για να αγωνιστούν στο πλευρό των επαναστατών και (β) στους Άραβες οι οποίοι πέρασαν στη Συρία για να πολεμήσουν και στην πλειοψηφία τους υποστηρίζουν ένοπλες ομάδες Σαλαφιστών και οργανώσεις που έχουν σχέσεις με την Αλ – Κάιντα όπως είναι το Μέτωπο Αλ Νουρσά.

Οι ένοπλες ομάδες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, εκτός από τις αντιπαραθέσεις τους, παρουσιάζουν και διαφορετικά επίπεδα εξοπλισμού. Η απόκτηση του εξοπλισμού έγκειται, είτε στην ικανότητα τους να επικοινωνούν με το εξωτερικό (αγορά όπλων), είτε στη δυνατότητα τους να αποκτήσουν όπλα και πολεμοφόδια από επιχειρήσεις εναντίον του εθνικού στρατού. Όμως μόνο οι μαχητές Σαλαφιστές αποδεικνύονται, σύμφωνα με αναλυτές, ιδιαίτερα ικανοί στο να αποσπούν κάποια χρηματοδότηση και να φέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό που τους επιτρέπει  να διεξάγουν μεγάλες επιχειρήσεις.

Σενάρια τρόμου

Η άναρχη δομή και ετερογενή σύνθεση του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA) κάνει ιδιαίτερα δύσκολη τη μεταμόρφωση του σε μια συμπαγής στρατιωτική μηχανή που θα έχει βασικά χαρακτηριστικά την κοινή διοίκηση, τη πειθαρχία και το συντονισμό με το νέο εθνικό συριακό αντιπολιτευτικό συνασπισμό. Παράλληλα η συμμετοχή εξτρεμιστών ισλαμιστών και ο ρόλος που διαδραματίζουν στις τάξεις του FSA ανησυχεί ιδιαίτερα την Ουάσινγκτον που σε καμία περίπτωση δεν επιθυμεί να ενισχύσει το φονταμενταλιστικό Ισλάμ και να δει τη Συρία να μετατρέπεται σε μια μεγάλη δεξαμενή στρατολόγησης μαχητών της Τζιχάντ (Ιερός Πόλεμος). Ο FSA θα είναι  εκείνος ενδεχομένως που θα κληθεί σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος της Δαμασκού να επιβάλει την ειρήνη και να διαφυλάξει την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας κατά τη διάρκεια μιας μετάβαση της εξουσίας. Όμως η άναρχη δομή του και η ετερογενής σύνθεση του μόνο την ασφάλεια της χώρας δεν μπορεί να εγγυηθεί σε μια μετά-Ασαντ εποχή, δικαιολογώντας απόλυτα όσους φοβούνται ότι δύσκολα μπορεί να βρεθεί μια αξιόπιστη εναλλακτική επιλογή που θα οδηγήσει τη χώρα σε μια νέα εποχή.

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Επενδυτής στις 8–9  Δεκεμβρίου 2012

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s