Τα χημικά πονοκέφαλος για τον Ασαντ

Ο αμερικανός πρόεδρος παραμένει επιφυλακτικός, παρ’ότι εκτιμά ότι έγινε χρήση χημικών όπλων. Τι ανησυχεί τον Λευκό Οίκο και πως μπορεί η χρήση χημικών να αλλάξει τους κανόνες παιχνιδιού στην κρίση της Συρίας.

Σε δίλλημα εξελίσσεται η αντιμετώπιση του εμφύλιου της Συρίας για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα καθώς η «κόκκινη γραμμή» του που αφορά τη χρήση χημικών όπλων έχει παραβιαστεί, κάνοντας τη διεθνή κοινότητα να περιμένει μια δυναμική αμερικάνικη αντίδραση κατά του καθεστώς της Δαμασκού. Ωστόσο η αιματηρή εμπειρία των ΗΠΑ σε Αφγανιστάν και Ιράκ και η ισχυρή παρουσία εξτρεμιστών ισλαμιστών ανταρτών μέσα στη Συρία υποχρεώνουν τον Ομπάμα να σκεφτεί πολύ προσεκτικά τις κινήσεις του και να αποφύγει τις όποιες παγίδες.

Αν και παραδέχτηκε ότι έχει γίνει χρήση χημικών όπλων εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Συγκεκριμένα ο αμερικανός πρόεδρος σε συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι υπάρχουν μεν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκαν χημικά όπλα στη Συρία, αλλά ακόμη «δεν γνωρίζουμε πώς, πότε και από ποιον», επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχουν ακόμη αρκετές πληροφορίες για την ανασύνθεση των γεγονότων (chain of custody). Παράλληλα προειδοποίησε ότι τυχόν βιαστικές αποφάσεις θα καταστήσουν δύσκολη την κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας. Η ερμηνεία των δηλώσεων, σύμφωνα με αναλυτές δείχνει μια σαφής απειλή για διεθνή στρατιωτική δράση εναντίον του καθεστώτος του Ασαντ εάν αποδειχτεί ότι χρησιμοποίησε χημικά.

Ο Ομπάμα δέχεται πιέσεις από εσωτερικό και εξωτερικό επίπεδο για μια στρατιωτική επέμβαση εναντίον του καθεστώς της Δαμασκού. Ομως μόνο μια επίσημη επιβεβαίωση από ειδικούς των Ηνωμένων Εθνών για χρήση χημικών από τον Άσαντ θα έχει διεθνή αξιοπιστία και βαρύτητα. Η πιο σωστή κίνηση για τον Ομπάμα είναι σύμφωνα με ανάλυση του Foreign Policy να απευθυνθεί στα Ηνωμένα Έθνη -όπως έκανε ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος για να απομονώσει το Σαντάμ μετά την ιρακινή εισβολή στο Κουβέιτ το 1990- και να αποδείξει ότι ο Άσαντ έχει ένα καθεστώς παρία. Τα χημικά όπλα δίνουν στον Ομπάμα την ευκαιρία να προσπαθήσει να σταματήσει τη διπλωματική στήριξη που παρέχουν Ρωσία και Κίνα στο καθεστώς της Δαμασκού ώστε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών να επιβάλει αυστηρότατες κυρώσεις και ένα ολοκληρωτικό εμπάργκο όπλων.

O πρόεδρος Ομπάμα ήδη εξέφρασε τηλεφωνικά σύμφωνα με το BBC την ανησυχία στο ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν για τη χρήση χημικών στη Συρία. Όμως η Μόσχα αντιμετωπίζει με καχυποψία τους ισχυρισμούς για χημικά όπλα εκτιμώντας ότι η χρήση Όπλων Μαζικής Καταστροφής (WMD) έχει γίνει ένα εργαλείο γεωπολιτικών παιχνιδιών που αποτρέπει μια ειλικρινή έρευνα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε, σύμφωνα με τη Russia Today ότι «υπάρχουν κράτη και ξένοι δρώντες οι οποίοι νομίζουν ότι όλα τα μέσα είναι σωστά εάν οδηγήσουν στην πτώση του συριακού καθεστώτος». Η μονομερής αμερικάνικη εισβολή στο Ιράκ το 2003 υπό την πρόφαση της κατοχής Όπλων Μαζικής Καταστροφής (WMD) από το Σαντάμ Χουσείν (δεν αποδείχτηκε ποτέ) έχει επιφέρει μόνιμο πλήγμα στην αξιοπιστία της Ουάσινγκτον.

Ο Ομπάμα δεν πρέπει να πέσει, σύμφωνα με αναλυτές, στην παγίδα μιας μονομερής στρατιωτικής επέμβασης στη Συρία που το πιο πιθανό είναι να οδηγήσει σε τέλμα που δεν θα

ωφελήσει ούτε τις ΗΠΑ αλλά ούτε και την εμπόλεμη χώρα. Η περίπτωση του Αφγανιστάν και του Ιράκ απέδειξαν ότι είναι πολύ εύκολο να πας σε πόλεμο αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να βγεις από αυτόν και το δόγμα «αλλαγής καθεστώτων και οικοδόμησης κρατών» πιο εύκολα λέγεται παρά εφαρμόζεται. Επιπλέον η αμερικάνικη κοινή γνώμη έχει κουραστεί από τις στρατιωτικές επεμβάσεις σε ξένες χώρες και η Ουάσινγκτον δεν επιθυμεί να φορτωθεί με ακόμα ένα καυτό διεθνές πρόβλημα (μέτωπο σε Αφγανιστάν, πυρηνικά Βόρειας Κορέας και Ιράν).

Παράλληλα αν οι αμερικανοί επιχειρήσουν να καταστρέψουν τα χημικά όπλα της Συρίας, σύμφωνα με ανάλυση του αμερικάνικου ινστιτούτου Council on Foreign Affairs, θα αντιμετωπίσουν σωρεία προβλημάτων. Η Συρία διαθέτει πολύ μεγαλύτερο απόθεμα χημικών όπλων από ότι είχε η Λιβύη επί Καντάφι και μια επίθεση εναντίον των εγκαταστάσεων τους θα έκανε τον Άσαντ να εξαπολύσει ότι όπλα διαθέτει, να προκαλέσει μια απελευθέρωση χημικών ουσιών ή να εκμεταλλευτούν την κατάσταση οι εξτρεμιστές ισλαμιστές και να κλέψουν χημικά όπλα πριν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους μπορέσουν να τα εντοπίσουν και να τα φυλάξουν. Η προσπάθεια να αποτρέψεις ένα κίνδυνο ίσως δημιουργήσει ένα ακόμα πιο μεγάλο κίνδυνο.

Η άγνωστη επόμενη μέρα της Συρίας φοβίζει αμερικανούς αλλά και ισραηλινούς καθώς δεν αποκλείεται οι εξτρεμιστές ισλαμιστές μαχητές των αντάρτικων δυνάμεων να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν ένα ισλαμικό χαλιφάτο. Η Αλ-Κάιντα του Ιράκ έχει γίνει τροφοδότης της συριακής εξτρεμιστικής ισλαμικής οργάνωσης Τζαμπχάτ αλ-Νούσρα και η δημιουργία της νέας Αλ-Κάιντα σε Ιράκ και Σαμ (όρος για την περιοχή της Συρίας) υποδηλώνει, σύμφωνα με άρθρο των Washington Times ότι η Συρία δεν αντιμετωπίζει ένα εμφύλιο πόλεμο αλλά δύο. Ο εμφύλιος που μέχρι στιγμής έχει στοιχήσει τη ζωή σε 70.000 ανθρώπους, διεξάγεται από αντάρτες που συμπεριλαμβάνουν κοσμικούς αλλά και εξτρεμιστές ισλαμιστές μαχητές με ένα κοινό στόχο, την πτώση του προέδρου Μπασάρ Άσαντ. Η μετά- Άσαντ εποχή ενδέχεται να μετατραπεί σε ένα ιερό πόλεμο των εξτρεμιστών ισλαμιστών εναντίων όλων των άλλων. Το πιο εφιαλτικό σενάριο είναι η Αλ- Κάιντα Ιράκ και Σαμ που απολαμβάνει την τοπική υποστήριξη να κηρύξει ένα ισλαμικό χαλιφάτο που θα εκτείνεται από την ιρακινή επαρχία Ανμπάρ μέχρι και την ανατολική και βόρεια Συρία. Το γεγονός ότι δεν έχει βρεθεί μια κοινώς αποδεκτή συριακή προσωπικότητα η οποία θα μπορεί να διαχειριστεί τη μετά- Άσαντ εποχή δεν αφήνει περιθώρια για αισιόδοξες προβλέψεις.

Ο πρόεδρος Άσαντ από την πλευρά του σύμφωνα με ανάλυση του Economist φαίνεται να διαισθάνεται ότι το τελευταίο πράγμα που σκέπτεται η κυβέρνηση της Ουάσινγκτον είναι μια στρατιωτική επέμβαση στον εμφύλιο της Συρίας. Ο Άσαντ ίσως να θέλει και να δοκιμάσει τα όρια του Ομπάμα με χαμηλού – επιπέδου χρήση χημικών όπλων για να διαπιστώσει μέχρι που μπορεί να φτάσει και τι μπορεί να χρησιμοποιήσει εναντίον των ανταρτών για να αποφύγει την πτώση του. Η κρίση της Συρίας κρύβει πολλές παγίδες και ο αμερικανός πρόεδρος Ομπάμα θα πρέπει να κάνει σωστές εκτιμήσεις και να εξετάσει όλα τα πιθανά σενάρια πριν λάβει τις τελικές αποφάσεις.

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Επενδυτής στις 3-5 Μαΐου 2013

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s