Το PKK … θυσιάζεται για τους Κούρδους και τον Οτσαλάν

Η ιστορική απόφαση του PKK για αποχώρηση από την Τουρκία την 8η Μαΐου δίνει ώθηση στην ειρηνευτική διαδικασία επίλυσης του Κουρδικού που ωστόσο συνεχίζει να παραμένει εύθραυστη.

Η κυβέρνηση της Άγκυρας πρέπει να ανταποδώσει με την υιοθέτηση νομοθετικών μεταρρυθμίσεων που θα διασφαλίζουν τα δικαιώματα της κουρδικής μειονότητας και αφετέρου την απελευθέρωση του ιστορικού ηγέτη των Κουρδων.

Σε μια κρίσιμη φάση εισέρχεται η διαδικασία ειρηνικής επίλυσης του Κουρδικού με την απόφαση του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PΚΚ) για αποχώρηση των μαχητών του από την Τουρκία, που θα ξεκινήσει την 8η Μάιου και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί το φθινόπωρο. Τελικά ο στρατιωτικός διοικητής του PKK Μουράτ Καραγιλάν υπάκουσε στις εντολές του ισοβίτη ηγέτη της κουρδικής οργάνωσης Αμπντουλάχ Οτσαλάν για εγκατάλειψη του ένοπλου αγώνα, εξέλιξη που σαφώς και αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για τη διευθέτηση του Κουρδικού. Ωστόσο η ειρηνευτική διαδικασία παραμένει εύθραυστη, η κυβέρνηση της Άγκυρας και το PKK διακατέχονται από αμοιβαία καχυποψία και κανένας δεν γνωρίζει το πώς θα εξελιχθεί η αποχώρηση των μαχητών του PKK. Το επόμενο βήμα ανήκει πλέον στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν που πρέπει να προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την παροχή των δημοκρατικών δικαιωμάτων των Κούρδων, όπου θεωρείται και το σημείο που θα καθορίσει και την έκβαση της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Μετάλλαξη σε πολιτική οργάνωση

Η δημοσιοποίηση της απόφασης για αποχώρηση του PKK εγκαινιάζει μια νέα εποχή καθώς εγκαταλείπει τον εδώ και δεκαετίες ένοπλο αγώνα του επιδιώκοντας να μετατραπεί σε μια σημαντική πολιτική οντότητα. Ο Οτσαλάν φαίνεται να έχει αναγνωρίσει, σύμφωνα με άρθρο της Hurriyet Daily News, το γεγονός ότι ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας θα καθυστερούσε εφόσον το PKK συνέχιζε τον ένοπλο αγώνα του και ότι θα εμπόδιζε τους Κούρδους να αποκτήσουν τα δικαιώματα τους. Ο Οτσαλάν αντιλήφθηκε ότι το PKK δεν έχει μέλλον ως ένοπλη οργάνωση μέσα στη νέα Μέση Ανατολή και για αυτό ανακοίνωσε τον τέλος της ένοπλης δράσης του. Το PKK αλλάζει τη στρατηγική του και δείχνει να προσηλώνεται στην επίτευξη της ειρηνευτικής επίλυσης. Έχοντας καταλάβει ότι δεν μπορεί να μεταμορφώσει το κράτος με τη χρήση των όπλων επιδιώκει να το πετύχει συνάπτοντας ειρήνη με την κυβέρνηση της Άγκυρας. Η ανακοίνωση για αποχώρηση του PKK που έγινε από τον Καραγιλάν από το αρχηγείο της οργάνωσης στο Βόρειο Ιράκ και ενώπιων εκατό δημοσιογράφων έχει τη δικιά της σημειολογική σημασία καθώς επεδίωξε με κάθε επισημότητα να δείξει ότι το PKK φέρεται πραγματικά αποφασισμένο να αλλάξει σελίδα στην ιστορία του.

Βασικά συμπεράσματα

Οι δηλώσεις του στρατιωτικού διοικητή Καραγιλάν παραπέμπουν σύμφωνα με ανάλυση του Al – Monitor στα ακόλουθα τρία βασικά συμπεράσματα: (α) ο αφοπλισμός του ΡΚΚ δεν θα γίνει άμεσα στο μέλλον αλλά μόνο στην τελευταία φάση της ειρηνευτικής διαδικασία επίλυσης. Το PKK θα διατηρήσει την παρουσία του ως ένοπλη οργάνωση μέσα στη Μέση Ανατολή στο εγγύς μέλλον αλλά δεν θα στηρίξει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου Κουρδικού κράτους στο Βόρειο Ιράκ. Ο Καραγιλάν δεσμεύθηκε για αυτό όταν ανακοίνωσε την αποχώρηση του PKK, κίνηση που ενδεχομένως να υποδηλώνει και μια μυστική συμφωνία για την αποτροπή ενός «Μεγάλου Κουρδιστάν», (β) η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του PKK θέτει την απελευθέρωση του Οτσαλάν από το νησί Ιμραλί, όπου εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης, ως προϋπόθεση για τον αφοπλισμό και (γ) ο Μουράτ Καραγιλάν εμφανίζεται πλέον ως ισότιμος συνομιλητής στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με την τουρκική κυβέρνηση.

Την απόφαση της αποχώρησης των μαχητών του PKK από τα τουρκικά εδάφη χαιρέτησε και ο πρωθυπουργός Ερντογάν δηλώνοντας ότι «οι πόρτες μιας σκοτεινής εποχής κλείνουν και μια άλλη νέα εποχή αρχίζει». Παράλληλα προειδοποίησε για πιθανό σαμποτάζ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αποχώρησης και επέκρινε την κοσμική και εθνικιστική αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στις προσπάθειες για την ειρηνική επίλυση του Κουρδικού.

Επιτήρηση από MIT

Οι τουρκικές αρχές ασφαλείας και η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (MIT) θα αναλάβουν τη δύσκολη αποστολή της επιτήρησης της εξόδου των μαχητών του PKK από την Τουρκία και πρέπει να κάνουν ότι είναι δυνατόν για να αποτρέψουν ενδεχόμενες προβοκάτσιες ή ενέργειες που θα έχουν στόχο να σαμποτάρουν την αποχώρηση του PKK. H MIT έχει στήσει σύμφωνα με τη Zaman, ένα γραφείο εποπτείας στο Βόρειο Ιράκ για να μπορέσει να διασφαλίσει ότι η αποχώρηση θα γίνει ομαλά. Οι μαχητές PKK αναμένεται να περάσουν, αναφέρει η εφημερίδα, από δυο ασφαλείς διαδρόμους που θα έχουν πρόσβαση στις περιοχές Χακούρκ και Χαφτάνιν του Βορείου Ιράκ. Όσοι έρχονται από Ντιγιαμπακίρ, Μαρντίν και Σιρνάκ θα ακολουθήσουν την πορεία προς το Χαφτάνιν και εκείνοι από Αγκρί και Χακάρι θα πάνε στο Χακούρκ. Στη συνέχεια οι κούρδοι μαχητές Πεσμεργκά του Βορείου Ιράκ θα συνοδεύσουν τους μαχητές PKK μέχρι τα Όρη Καντίλ που αποτελούν και τη βάση τους.

Δικαιώματα στη μειονότητα

Το επόμενο βήμα της ειρηνευτικής διαδικασίας μετά την ιστορική απόφαση του PKK εναπόκειται πλέον στην ισλαμική κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) που πρέπει να κάνει πράξη τις νομοθετικές μεταρρυθμίσεις για την παροχή δικαιωμάτων στην κουρδική μειονότητα. Με αλλά λόγια είναι αυτό που επισημαίνει αρθρογράφος της εφημερίδας Milliyet, το «τι θα πάρει το PKK για την απόφαση της αποχώρησης». Όμως το κυβερνών AKP δεν έχει τον απαραίτητο αριθμό εδρών μέσα στην τουρκική εθνοσυνέλευση για να μπορέσει να περάσει μονομερώς τις μεταρρυθμίσεις για τους Κούρδους. Ίσως χρειαστεί, σύμφωνα με αναλυτές, και ένα δημοψήφισμα για το πετύχει. Οι απόψεις της τουρκικής κοινή γνώμης για την ειρηνευτική διαδικασία αναμένεται να είναι καθοριστικές σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η πλειοψηφία της κοινής γνώμη με βάση τα ευρήματα μιας πρόσφατης δημοσκόπησης της MetroPOLL Strategic and Social Research Center δείχνει ότι υποστηρίζει τις ειρηνευτικές διαδικασίες. Σε ερώτημα για το αν επιθυμεί τις συνομιλίες με το PKK ή τη χρήση των στρατιωτικών μέτρων, το 66.7 % τάχθηκε υπέρ των διαπραγματεύσεων, ενώ το 33.3% υποστήριξε τη χρήση στρατιωτικής δύναμης. Επιπλέον στο ερώτημα για το αν θα πρέπει να παρέχεται στους Κούρδους εκπαίδευση στη μητρική τους γλώσσα, το 39% δήλωσε ότι το εγκρίνει μόνο σε μέρη που κατοικούνται κυρίως από Κούρδους ενώ το 53.1% τάχθηκε κατά και το υπόλοιπο ποσοστό αρνήθηκε να το σχολιάσει.

Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις για την Κουρδική μειονότητα είναι απαραίτητες για την εφαρμογή της τρίτης φάση, τον αφοπλισμό του PKK που θα σηματοδοτήσει επίσημα και την επιτυχή έκβαση της ειρηνευτικής διαδικασίας. Οι εξελίξεις του Κουρδικού υποδηλώνουν ότι μέχρι στιγμής το PKK εμφανίζεται να είναι ένα αξιόπιστος συνομιλητής. Η καταγγελία της βίας και η απόφαση για αποχώρηση από το τουρκικό έδαφος που έλαβε αναμένεται να ενδυναμώσει το κουρδικό πολιτικό κίνημα και να νομιμοποιήσει τα αιτήματα του για τα δικαιώματα της κουρδικής μειονότητας.

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Επενδυτής στις 3-5 Μαΐου 2013

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s