MKO και Κινήματα Βάσης οι νέοι «ράφτες» της παγκόσμιας πολιτικής;

 Γιώργος  Ξ. Πρωτόπαπας

Η αποκάλυψη του σκανδάλου των Panama Papers ενδέχεται να συνδεθεί και με τις δράσεις Μη – Κυβερνητικών Οργανώσεων (MKO) και Κινημάτων Βάσης (Grassroots) που έχουν στόχο την πάταξη της παγκόσμιας διαφθοράς και όπου στο όνομα της διαφάνειας μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για αλλαγή πολιτικών ισορροπιών.

Η διαρροή των 11.5 εκατ. εγγράφων της εταιρείας Mossack Fonseca που εμπλέκει πρωθυπουργούς, ηγέτες ή συγγενικά τους πρόσωπα, μεγάλες εταιρείες και θυγατρικές τους, ανέδειξε πόσο βαθιές είναι οι ρίζες της διαφθοράς σε παγκόσμια κλίμακα. Τα Panama Papers έχουν ήδη επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις (παραίτηση του ισλανδού πρωθυπουργού Σίγκμουντουρ Γκουνλάουγκσον) και ενδέχεται να προκαλέσουν ένα κύμα εξονυχιστικών ελέγχων για τη φοροδιαφυγή και για τους υπεράκτιους «παραδείσους» σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Οι κραδασμοί αναμένεται να είναι ισχυροί και σε κάποιες περιπτώσεις να αμφισβητηθούν πολιτικές, ηγεσίες και χρηματοπιστωτικοί κολοσσοί που επηρεάζουν εδώ και καιρό τη λήψη των διεθνών πολιτικό – οικονομικών εξελίξεων.

Με αφορμή την υπόθεση Panama Papers, επανεμφανίζονται στο προσκήνιο τα κατά καιρούς αναπάντητα ερωτήματα για το ρόλο των ΜΚΟ και των Κινημάτων Βάσης, για το αν πράγματι αποτελούν τα ανιδιοτελή μέσα για αναγκαίες αλλαγές με στόχο το γενικό καλό της κοινωνίας ή αν εξυπηρετούν μια «σκοτεινή πλευρά» που παραπέμπει στο ποιοι τους χρηματοδοτούν και για ποιο σκοπό. Διάφοροι ΜΚΟ έχουν γίνει αντικείμενο θεωρείων συνωμοσίας, ότι καθοδηγούνται για να προκαλέσουν πολιτικές αλλαγές, να ρίξουν και να ανεβάσουν κυβερνήσεις (πολύχρωμες επαναστάσεις – Αραβική Άνοιξη).

Τα Κινήματα Βάσης είναι μια πιο νέα οντότητα και εμφανίζουν μια δυναμική ως μέσο άσκησης πίεσης. Οργανώνονται από τα μέλη μιας κοινότητας από κάτω προς τα πάνω, η δημιουργία τους είναι αυθόρμητη, βασίζονται σε εθελοντές και αντιδρούν στο κατεστημένο που ελέγχει την κορυφή. Το κατεστημένο συγκεντρώνει την εξουσία του στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας (αρχηγοί κομμάτων, εκλεγμένοι αξιωματούχοι, διορισμένοι σύμβουλοι ή γραφειοκράτες και άλλοι που έχουν δυνατότητα να επηρεάζουν την λήψη αποφάσεων). Τα Κινήματα Βάσης, αντίθετα, περιλαμβάνουν συνηθισμένους ανθρώπους που δεν έχουν κατ’ ανάγκη κανένα πολιτικό αξίωμα και ακόμη και κάποιους που θέλουν να αποκτήσουν την πρώτη τους εμπειρία σε πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες. Οι ηγεσίες των Κινημάτων Βάσης έχουν τη δυνατότητα να κατευθύνουν τα μέλη τους, να τα κινητοποιήσουν άμεσα για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για διαδηλώσεις, συγκεντρώσεις.

Οι ΜΚΟ και τα Κινήματα Βάσης αποτελούν ένα ισχυρό συνδυασμό άσκησης πίεσης προς τις πολιτικές ηγεσίες. Οι ΜΚΟ ως παλαιότερες έχουν γίνει αντικείμενο μελέτη για τις δράσεις τους και παρουσιάζουν και αδυναμίες και σε σχέση με τη δημοκρατικότητα, τη διαφάνεια και την αντιπροσωπευτικότητα τους. Οι ΜΚΟ στο σύνολό τους, επισημαίνουν αναλυτές, όχι μόνο εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τη χρηματοδότηση και τα προγράμματα των κυβερνήσεων και των διακυβερνητικών οργανισμών αλλά και υιοθετούν τις στρατηγικές και τα μοντέλα ανάπτυξης που επικρατούν στον επιχειρηματικό τομέα, υπονομεύοντας το ήθος και την αξιοπιστία τους. Η «βιομηχανία» των ΜΚΟ αντιπροσωπεύει την όγδοη μεγαλύτερη οικονομία αξίας 1 τρις. δολαρίων ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο με τους υπαλλήλους τους να υπολογίζονται σε 19 εκατομμύρια και εκτιμάται ότι δαπανούν κάθε χρόνο περίπου 15 δις δολάρια για τις δράσεις που εμπλέκονται. Οι ΜΚΟ οφείλουν να εξετάσουν, σύμφωνα με αναλυτές, προσεκτικότερα τις επιλογές τους. Δηλαδή είτε να συνεργάζονται και να δέχονται τη χρηματοδότηση κυβερνήσεων είτε να αποστασιοποιηθούν από τέτοιους είδους χρηματοδοτήσεις και να επενδύσουν σε μια συστηματικότερη δράση με στόχο την επίλυση των παγκόσμιων προβλημάτων.

Η υπόθεση των Panama Papers αποτελεί μια ευκαιρία για να εξετασθούν οι σχέσεις των εμπλεκόμενων πρωθυπουργών, ηγετών, κυβερνητικών αξιωματούχων, χρηματοπιστωτικών εταιριών, με τα κυκλώματα διαφθοράς και να ανοίξουν το δρόμο προς μια πραγματική κάθαρση. Όμως τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα κάποιων κέντρων εξουσίας παραμένουν ισχυρά και μπορούν να χρησιμοποιήσουν ΜΚΟ και Κινήματα Βάσης για να αλλάζουν τις πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες προς όφελός τους.

Αναδημοσίευση απο  NewRepublic.gr

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s