Η μετά – Νταβούτογλου τουρκική εξωτερική πολιτική

 Γιώργος  Ξ. Πρωτόπαπας

Η παραίτηση του Αχμέτ Νταβούτογλου από την πρωθυπουργία αν και θεωρείται μια ακόμη επικράτηση του προέδρου της χώρας Ταγίπ Ερντογάν στην πολιτική σκηνή μπορεί να ερμηνευτεί και με βάση τους υφισταμένους γεωπολιτικούς συσχετισμούς που επηρεάζουν την τουρκική εξωτερική πολιτική. Διάδοχος του Νταβούτογλου θα οριστεί ο νέος πρόεδρος του κυβερνώντος ισλαμικού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) ο οποίος θα εκλεγεί στις 22 Μαΐου από το έκτακτο συνέδριό του.

Ο Ερντογάν έκρινε ότι ο Νταβούτογλου δεν εξυπηρετεί πλέον τα συμφέροντα του και ενδεχομένως και τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. Οι δυο άντρες δεν κατάφεραν να κρύψουν τις διαφορές τους στη διαχείριση κρίσεων. Ο Νταβούτογλου δεν ενέκρινε τον εκφοβισμό και τη φυλάκιση δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών που εκφράζουν ένα διαφορετικό σύνολο αξιών και αμφισβητούν τις πολιτικές Ερντογάν. Ο Νταβούτογλου δεν θα απέκλειε και το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με την αξιωματική αντιπολίτευση, το κοσμικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) του Κεμάλ Κιλιντσάρογλου. Ο Νταβούτογλου εμφανίστηκε και ως προνομιακός ομιλητής της Ευρωπαϊκής Ενωσης με αφορμή τη συνεργασία για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών. Την ίδια στιγμή το NATO αναλάμβανε την επιτήρηση του ανατολικού Αιγαίου και την ενημέρωση για τις μεταναστευτικές ροές. Ο Νταβούτογλου πέρασε και μια άλλη «κόκκινη γραμμή» όταν πρότεινε την επανάληψη συνομιλιών με το PKK. Ο Ερντογάν έχει επενδύσει σε μια σκληροπυρηνική πολιτική εναντίον των Κούρδων και τους έχει δαιμονοποιήσει για να ενισχύσει το εθνικιστικό συναίσθημα και για να δείξει ότι μόνο η πολιτική του εγγυάται την ασφάλεια των τούρκων πολιτών.

Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ο απόλυτος κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής και ο Αχμέτ Νταβούτογλου επιχείρησε να δείξει ότι ήταν μια αυτόνομη πολιτική οντότητα, που ενδεχομένως να ερμηνεύθηκε με διάφορους τρόπους από Ουάσιγκτον και Μόσχα. Ο Νταβούτογλου είναι ένας ακαδημαϊκός, πιο μετριοπαθής και πιο εκλεπτυσμένος συγκριτικά με τον ισλαμιστή πρόεδρο Ερντογάν έναν απόφοιτο του παν/μιου Μαρμαρά και πρώην ημί-επαγγελματία ποδοσφαιριστή.

Οι επιλογές του Νταβούτογλου στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής παγίδευσαν τη χώρα του μέσα στον συριακό εμφύλιο. Ο Ταγίπ Ερντογάν ακολούθησε το δόγμα του Νταβούτογλου για «νεοθωμανισμό» και «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες» το οποίο όπως αποδείχθηκε δεν λειτούργησε. Η τουρκική στήριξη των ισλαμικών εξτρεμιστικών ομάδων στη Συρία με στόχο την πτώση του προέδρου Μπασάρ Άσαντ δεν απέφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Η κυβέρνηση της Άγκυρας έγινε αδιάλλακτη με αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη στις ρωσο-τουρκικές σχέσεις με αποκορύφωμα την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού από το τουρκικό μαχητικό.

Το μοντέλο Νταβούτογλου απαξίωσε την Τουρκία καθώς δεν μπόρεσε να κατανοήσει και να ερμηνεύσει την ισορροπία δυνάμεων στο συριακό μέτωπο, την εξέλιξη των proxy wars και τις επιπτώσεις του εμφυλίου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. O Νταβούτογλου εμφανίζεται ως ο κύριος αρχιτέκτονας της αποτυχημένης τουρκικής πολιτικής στη Συρία. Η αποχώρηση Νταβούτογλου μπορεί να αποτελέσει για τον Ερντογάν μια έξοδο από το συριακό τέλμα καθώς μια ενδεχόμενη αλλαγή της τουρκικής εξωτερικής πολιτική μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, το Ισραήλ  και ίσως ακόμη και με το Ιράν.

 

Αναδημοσίευση από New Repuplic. gr

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s