Η σημασία του αγωγού ΤΑP: πολιτικές και γεωστρατηγικές προσεγγίσεις

 Γιώργος  Ξ. Πρωτόπαπας

Η «ολική επαναφορά» του Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου / Trans Adriatic Pipeline (ΤΑΡ) επανατοποθετεί τη χώρα μας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή – γεωπολιτική σκακιέρα μετά από μια περίοδο άσκησης μιας αναιμικής εξωτερικής πολιτικής. Η κατασκευή του αγωγού TAP πρέπει να προσεγγιστεί βάση τριών παραμέτρων για να κατανοηθεί η σημασία του σε ευρωπαϊκό, εσωτερικό και διεθνές επίπεδο. Αναλυτικότερα:

(α) Ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια: Ο TAP εντάσσεται στο πλαίσιο του αποκαλούμενου «Νότιου Διάδρομου Φυσικού Αερίου» που παραπέμπει στην ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί απεγνωσμένα να περιορίσει την ενεργειακή της εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο για να μην γίνεται όμηρος των εκάστοτε ενεργειακών κρίσεων Μόσχας και Κιέβου. Ο TAP θα μεταφέρει το αζέρικο φυσικό αέριο μέσω Τουρκίας, Ελλάδας, Αλβανίας και Αδριατικής στη δυτική Ευρώπη. Το ελληνικό τμήμα θα ξεκινάει από τα ελληνο-τουρκικά σύνορα στους Κήπους του νομού Έβρου και θα καταλήγει στα ελληνό -αλβανικά σύνορα του νομού Καστοριάς. Θα συνδέεται στα ελληνο- τουρκικά σύνορα με το σχεδιαζόμενο αγωγό Trans-Anatolian Gas Pipeline (TANAP) Αζερμπαϊτζάν – Τουρκίας που θα ενώνεται με το South Caucasus Pipeline Expansion (SCPX) που θα διέρχεται της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν και θα εφοδιάζεται από το κοίτασμα φυσικού αέριου του Shah Deniz II. Οι αγωγοί παραμένουν το μόνο αξιόπιστο μέσο για τη μεταφορά φυσικού αερίου από Κασπία προς την Ευρώπη. Η παραγωγή του Shale Gas (από αργιλικά σχιστολιθικά πετρώματα, ειδικότερα με τη μέθοδο του fracking) που έχει με μεγάλη επιτυχία στις ΗΠΑ, θεωρείται δύσκολο να εφαρμοστεί στην Ευρώπη εξαιτίας περιβαλλοντικών προβλημάτων, δυνητικών εκδηλώσεων σεισμικών φαινομένων και έλλειψης νομοθετικού πλαισίου.

(β) Πολιτικό-οικονομική παράμετρος: Η αποδοχή του Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου (TAP) από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ που τον επέκρινε και τον απαξίωνε το Ιούνιο του 2013 έχει μια ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Ότι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας υιοθετεί την ενεργειακή πολιτική του προκατόχου του Αντώνη Σαμαρά (ήταν εκείνος που είχε υπογράψει για την κατασκευή του TAP) και φαίνεται να εφαρμόζει μια ρεαλιστική ενεργειακή διπλωματία απαλλαγμένη από ιδεολογικές αγκυλώσεις. Η επένδυση του TAP ανέρχεται σε 1.5 δισ. ευρώ και θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας καθώς εμπλέκονται και ελληνικές εταιρίες στις κατασκευές του τμήματος εντός της ελληνικής επικράτειας. Η Ελλάδα για να είμαστε ρεαλιστές μπορεί να εξελιχτεί μόνο σε μια «χώρα – διακομιστή» ενεργείας και όχι σε ενεργειακό κόμβο. Ο TAP μπορεί να συνδεθεί και με τον ελληνό-βουλγαρικό αγωγό IGB για να σχηματίσει τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου μέχρι και τη Ρουμανία καθώς και με τον πλωτό τερματικό σταθμό LNG (υγροποιημένο αέριο) στην Αλεξάνδρεια.

γ) Ενεργειακός ανταγωνισμός ΗΠΑ – Ρωσίας. Η κατασκευή του TAP αποτελεί μέρος του ανταγωνισμού Ουάσιγκτον και Μόσχας για τον έλεγχο των οδών ενεργείας της Ευρασίας. Η κατασκευή του TAP επιχειρεί να αποτρέψει τη διείσδυση της Μόσχας στα Βαλκάνια και γεωπολιτικά αναβαθμίζει εκτός από τη χώρα μας και την Αλβανία που αποτελεί και αυτή τμήμα διέλευσής του. Παράλληλα το ΝΑΤΟ έχει τη δυνατότητα να προστατέψει τις περιοχές διέλευσης των αγωγών που θα διέρχονται από κράτη- μέλη του για να εγγυηθεί την απρόσκοπτη μεταφορά φυσικού αερίου που θα παρακάμπτει τη Ρωσία. Όμως η Μόσχα από την πλευρά της ποτέ δεν εγκαταλείπει τη «διπλωματία των αγωγών» στην όποια ο ρώσος πρόεδρος έχει επενδύσει τα μέγιστα. Η Ρωσία μετά την ακύρωση του South Stream και του Turkish Stream πάντα αναζητεί τρόπους για να διασφαλίσει τα ενεργειακά της συμφέροντα μέσα στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν επισκέπτεται την Αθήνα στις 28 Μαΐου και στην κορυφή της ατζέντας του αναμένεται να είναι η προώθηση ενός νέου αγωγού φυσικού αερίου, μέσω Βουλγαρίας και Ελλάδας, στην Ιταλία, που θα συμπεριλαμβάνει την αξιοποίηση του σχεδίου χερσαίας και υποθαλάσσιας διασύνδεσης Ελλάδας – Ιταλίας (ΙGI). Το «σκάκι των αγωγών» βρίσκεται σε εξέλιξη και οι δυο «παίχτες», ΗΠΑ και Ρωσία, κάνουν κινήσεις και επιλέγουν τακτικές για να επηρεάσουν κυβερνήσεις με στόχο την προώθηση των εθνικών τους συμφερόντων.

Αναδημοσίευση από New Republic.gr 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s