Η συριακή συμφωνία εκεχειρίας και η νέα ισορροπία δυνάμεων

Γιώργος  Ξ. Πρωτόπαπας

H προσπάθεια επίλυσης του συριακού εμφύλιου πολέμου δημιουργεί μια νέα ισορροπία δυνάμεων αναδεικνύοντας τη Ρωσία σε βασικό διαμορφωτή των εξελίξεων που συνεπικουρούμενη από την Τουρκία κατάφερε να πετύχει μια συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών.

H εκεχειρία που ανακοινώθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν με εγγυήτριες δυνάμεις Ρωσία και Τουρκία περιλαμβάνει από τη μια πλευρά συριακές κυβερνητικές δυνάμεις, συμμαχικές παραστρατιωτικές ομάδες και ρωσικές δυνάμεις και από την άλλη μετριοπαθείς αντάρτικες δυνάμεις υπό τον Free Syrian Army (FSA) και άλλες αντιστασιακές οργανώσεις. Εξαιρούνται οι ισλαμικές εξτρεμιστικές οργανώσεις Ισλαμικό Κράτος (IS) και Jabhat Fateh al-Sham (πρώην al-Nusra Front) αλλά και οι συριακές κουρδικές Μονάδες Λαϊκής Άμυνας (YPG).

Οι δυο προηγούμενες εκεχειρίες που συμφωνήθηκαν με τη μεσολάβηση Ρωσίας και ΗΠΑ δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, απέτυχαν. Η τωρινή εκεχειρία έχει εγγυήτριες δυο χώρες που εμπλέκονται ενεργά στο συριακό εμφύλιο, με την κάθε μια να έχει τα δικά της ερείσματα στις αντιμαχόμενες πλευρές. Τη συμφωνία εκεχειρίας επιδοκίμασε και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών καθώς ενέκρινε ένα σχέδιο ψηφίσματος το οποίο στηρίζει και τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις στο Καζακστάν. Μόσχα, Τεχεράνη και Άγκυρα είχαν προαναγγείλει τη διεξαγωγή ειρηνευτικών συνομιλιών στην Αστάνα μεταξύ του καθεστώτος της Δαμασκού και των συριακών αντάρτικων δυνάμεων.

Η Ρωσία διαδραματίζει πλέον σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων της συριακής «γεωστρατηγικής σκακιέρας». Ο Βλαντιμίρ Πούτιν – στενός σύμμαχος του προέδρου Μπασάρ Άσαντ και του Ιράν – κατάφερε να διασφαλίσει τα συμφέροντά της χώρας του σε Μέση Ανατολή και Μεσόγειο. Η ρωσική στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία άλλαξε την πορεία του εμφυλίου υπέρ του Άσαντ ο οποίος κατάφερε να επιβιώσει και να είναι παρών και σε μια μετα-πολεμική Συρία.

Η συμφωνία εκεχειρίας δεν περιλαμβάνει τις συριακές κουρδικές Μονάδες Λαϊκής Άμυνας (YPG) της ένοπλης πτέρυγας του συριακού Κόμματος Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) και τους δίνει τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις εναντίων του Ισλαμικού Κράτους. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν χρησιμοποιεί τους σύριους Κούρδους ως «free hand» εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Ταυτόχρονα ικανοποιεί και τις ανησυχίες της κυβέρνησης της Άγκυρας που τους θεωρεί απειλή για την τουρκική εθνική ασφάλεια. Οι Μονάδες Λαϊκής Άμυνας (YPG) συνεχίζουν να δέχονται επιθέσεις σύμφωνα με αραβικά ΜΜΕ από ισλαμιστές εξτρεμιστές μαχητές και από τουρκικές δυνάμεις.

Η Τουρκία επικεντρώνεται πλέον στο να αποτρέψει τους σύριους Κούρδους από το να αποκτήσουν μια λωρίδα εδάφους κατά μήκος της τούρκο -συριακής μεθορίου, γεγονός που επισκίασε την εμμονή της για τον πρόεδρο Μπασάρ Άσαντ, δηλαδή να τον ρίξει με κάθε τρόπο από την εξουσία. Ο Ταγίπ Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι την παρούσα στιγμή επιβάλλεται η συνεργασία με Ρωσία και Ιράν για να μη τεθεί σε κίνδυνο η εδαφική ακεραιότητα της χώρας του.

Η αμερικάνικη υπερδύναμη του απερχόμενου προέδρου Μπάρακ Ομπάμα από την πλευρά της μένει στο περιθώριο των εξελίξεων και εμφανίζεται να έχει υποστεί πλήγμα στο προφίλ της από τη στιγμή που οι προσπάθειες της για εκεχειρία απέτυχαν. Οι επιλογές της Ουάσιγκτον στο συριακό εμφύλιο αποδείχθηκαν λανθασμένες και της στέρησαν την ιδιότητα του αξιόπιστου συνομιλητή και διαμεσολαβητή.

Η στρατηγική της Μόσχας άλλαξε τα δεδομένα στη Συρία αλλά και στην περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων και της έδωσε στη Ρωσία τη  δυνατότητα να καθορίζει τις εξελίξεις. Η εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας υποδηλώνει μια αποδυνάμωση της «σουνίτικης ημισελήνου» και φαίνεται να ενισχύει το «σιίτικο τόξο» καθώς ο πρόεδρος Μπασάρ Άσαντ κατάφερε να επιβιώσει αλλά και να είναι παρών και στους σχεδιασμούς της μετα-πολεμικής Συρία. Το Ιράν που αποτελεί την «αιχμή του δόρατος» του «σιίτικου τόξου» (Μπασάρ Άσαντ και λιβανέζικη Χεζμπολάχ) και στήριξε υλικά και στρατιωτικά τις συριακές κυβερνητικές δυνάμεις είναι και αυτό ωφελημένο. Αντίθετα οι επιλογές της «σουνίτικης ημισέληνου» Σαουδικής Αραβίας, Κατάρ, Τουρκίας που είχαν επενδύσει στην πτώση του Άσαντ (στήριξη στις ισλαμικές εξτρεμιστικές οργανώσεις) δεν επέφεραν τελικά τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Δημοσιεύτηκε στο NewRepubic.gr 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s