Οι αιτίες επιβίωσης του Μπασάρ Άσαντ

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας

Η επιβίωση του σύριου πρόεδρου Μπασάρ Άσαντ μετά από έξι χρόνια αιματηρών συγκρούσεων εντάσσεται στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων του καθεστώτος της Δαμασκού και του εμφύλιου πολέμου καθώς και στα διαφορετικά εθνικά συμφέροντα των εμπλεκόμενων ξένων καρτών.

Η οικογένεια των Άσαντ εκπαιδεύτηκε έτσι ώστε να μην κάνει τα λάθη των άλλων δικτατόρων που τους στοίχησαν την εξουσία. Ο ιδρυτής του καθεστώτος Χαφέζ Άσαντ δεν άφησε τους γιούς του να εμπλακούν σε επιχειρήσεις και να αφήσουν το στρατό στα χέρια άλλων. Οι Ασαντ πρόσφεραν στα παιδιά τους εκπαίδευση στην τέχνη του πολέμου για να αναλάβουν την ηγεσία του στρατού και της αστυνομίας. Τις ευαίσθητες θέσεις σε στρατό, αστυνομία και υπηρεσία πληροφοριών τις ανέθεσαν σε έμπιστους Αλαουίτες και Μπααθιστές (μέλη του κυβερνών κόμματος Μπάαθ). Η απόφαση του Άσαντ να χρησιμοποιήσει την πλειοψηφία του στρατού για να διασφαλίσει τα σημαντικά αστικά κέντρα φαίνεται να διαδραμάτισε το δικό της ρόλο στην πορεία του εμφύλιου πολέμου υποδηλώνοντας μια στρατηγική επιβίωσης.

Η αδυναμία της συριακής αντιπολίτευσης να επιδείξει ενότητα εναντίον του Άσαντ επίσης τον ευνόησε και δημιούργησε αμφιβολίες για την επόμενη μέρα (εθνική ενότητα). Ο εμφύλιος πόλεμος εξελίχθηκε σε ένα πολυμέτωπο πεδίο με όλους εναντίων όλων – ISIS, ισλαμιστές εξτρεμιστές μαχητές, σύριοι Κούρδοι, κυβερνητικές δυνάμεις, Ελεύθερος Συριακός Στρατός (FSA), σύριοι αντάρτες. Η ομάδα «Φίλοι της Συρίας» που ιδρύθηκε το 2012 από κράτη της Δύσης και του Κόλπου για να υποστηρίξουν τον αντιπολιτευτικό Συριακό Εθνικό Συνασπισμό δεν δικαίωσε τις προσδοκίες των εξεγερθέντων. Στη συνέχεια η εμφάνιση και κυριαρχία του Ισλαμικού Κράτους σε Ιράκ και Συρία (ISIS) λειτούργησε θετικά για το Μπασάρ Άσαντ. Του έδωσε την ευκαιρία να επικεντρωθεί στην παγκόσμια απειλή του ισλαμικού φονταμενταλισμού για να δικαιολογήσει τις όποιες ακρότητες διέπρατταν οι κυβερνητικές δυνάμεις και να εμφανιστεί ως ο μόνος που μπορεί να αποτρέψει την επέκταση του ISIS εκτός των συνόρων της χώρας του. Ταυτόχρονα το ISIS στράφηκε και εναντίον μουσουλμανικών σουνίτικων κρατών που βοήθησαν στην ενδυνάμωσή του.

Η αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να συνεργαστεί και να επιβάλλει μια λύση στον εμφύλιο είναι ένας ακόμα λόγος που συνέτεινε στην επιβίωση του προέδρου Άσαντ. Οι εμπλεκόμενες μεγάλες και περιφερειακές δυνάμεις προασπίζουν διαφορετικά τα εθνικά τους συμφέροντα στη Συρία και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ο πρώην αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα ακολούθησε όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων λάθος επιλογές που υποβάθμισαν το ρόλο των ΗΠΑ. Οι σουνίτικες χώρες Σαουδική Αραβία, Τουρκία, Κατάρ που στήριξαν ισλαμιστές μαχητές διαπίστωσαν στη συνέχεια ότι «επένδυσαν» σε επικίνδυνες και αναξιόπιστες πλευρές του εμφυλίου. Η Ρωσία στενός σύμμαχος του Άσαντ με την στρατιωτική της εμπλοκή ενδυνάμωσε τον Άσαντ και με τη «Συμφωνία Εκεχειρίας» έθεσε προϋποθέσεις για επίλυση του εμφυλίου και το σημαντικότερο διασφάλισε την παραμονή του Μπασάρ Άσαντ στην επόμενη μέρα.

Η περίπτωση της Συρίας αποδείχθηκε πολύ διαφορετική από της Λιβύης και της Αιγύπτου όπου η «Αραβική Άνοιξη» πέτυχε την πτώση του Μουαμάρ Καντάφι και Χόσνι Μουμπάρακ αντίστοιχα. Ο πρόεδρος Μπασάρ Άσαντ έχοντας υπό πλήρη έλεγχο το στρατό και τις υπηρεσίες πληροφοριών δεν άφησε περιθώριά αμφισβήτησής. Η στρατηγική θέση της Συρίας διαδραμάτισε το δικό της ρόλο στη εξέλιξη του εμφυλίου πολέμου καθώς έγινε πεδίο proxy war μεταξύ σουνιτών και σιϊτών και ανέδειξε έντονα τα διαφορετικά γεωπολιτικά συμφέροντα μεταξύ ΗΠΑ – Δύσης και Ρωσίας, δίνοντας την ευκαιρία στο Άσαντ να κερδίσει χρόνο και να καταφέρει τελικά να επιβιώσει.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s