Ελληνό – τουρκικές σχέσεις και πολιτική ανωριμότητα

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας

Οι ελληνό -τουρκικές σχέσεις ιστορικά παρουσιάζουν σημεία ύφεσης αλλά και έντασης εξαιτίας της προκλητικότητας της Άγκυρας και της αμφισβήτησης των νόμιμων ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Η κρίση του ωκεανογραφικού Χόρα το 1976, του Σισμίκ το 1987 και των Ιμίων το 1996 έφεραν τις δυο χώρες στα πρόθυρα του πολέμου. Η πρώτη κρίση έγινε επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή, η δεύτερη επι Ανδρέα Παπανδρέου και η τρίτη επί Κώστα Σημίτη. Η Τουρκία είχε πρωθυπουργούς τους Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, Τουργκούτ Οζάλ και Τανσού Τσιλέρ αντίστοιχα.

Όμως σήμερα οι συγκυρίες είναι εντελώς διαφορετικές σε πολιτικό επίπεδο και για τις δύο χώρες. Η Ελλάδα συγκυβερνάτε από έναν ετερόκλητο συνασπισμό τους ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, με το πρώτο κόμμα να έχει μια διεθνιστική αντίληψη και με το δεύτερο να δίνει ιδιαίτερο βάρος στα εθνικά θέματα. Η Τουρκία είναι στα χέρια ενός «νέο-οθωμανιστή» πρόεδρου του Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος οραματίζεται την επέκταση της ισχύος και της επιρροής της χώρας τους στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και είναι ιδιαίτερα προκλητικός προς την Ελλάδα.

Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δεν φαίνεται να πείθει την κοινή γνώμη ότι μπορεί να διαχειριστεί βάση μιας στρατηγικής τις ελληνό-τουρκικές σχέσεις σύμφωνα με κατά καιρούς δηλώσεις του πρωθυπουργού και κυβερνητικών αξιωματούχων. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε δηλώσει ότι «δεν έχει σύνορα η θάλασσα» αναφερόμενος στο ανατολικό Αιγαίο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στη 80η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Ο υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μπαλάφας είχε αναφέρει, με την ιδιότητα του υποψήφιου βουλευτή, ότι η χώρα πρέπει να προχωρήσει σε δραστική περιστολή των αμυντικών της δαπανών ακόμη κι αν χρειαστεί να ρισκάρει στις σχέσεις της με την Τουρκία.

Επιπλέον η τοποθέτηση του πρώην υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη στην Επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων της Βουλής προκάλεσε έκπληξη καθώς έχει υποστηρίξει ότι τη στιγμή που η χώρα αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση, δεν μπορούν να δαπανώνται δισεκατομμύρια για παραγγελίες μαχητικών αεροσκαφών. Επίσης δεν μπορεί να αγνοηθούν και οι θέσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, εκφραστών μιας εθνομηδενιστικής πολιτικής όπου στα πλαίσια της βαπτίζουν τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης σε «τουρκική μειονότητα».

Σε εντελώς διαφορετική πλεύση βρίσκεται ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και πρόεδρος των ΑΝΕΛ Πάνος Καμμένος ο οποίος κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του απαντώντας στην Τουρκία με ένα όμως υπερβολικό τρόπο που φαίνεται να στοχεύει στα εθνικά αντανακλαστικά του ελληνικού ακρωτηρίου παρά στο να προβληματίζει την κυβέρνηση της Άγκυρας.

Ο Ταγίπ Ερντογάν από την πλευρά του αντιλαμβάνεται την Ελλάδα ως τη μόνη χώρα που μπορεί να επιδεικνύει προκλητικότητα εξαιτίας της οικονομικής της κρίσης που επηρεάζει την εσωτερική της κατάσταση και τις σχέσεις της με τους δανειστές. Ο τούρκος πρόεδρος θεωρεί πως οι κινήσεις εντυπωσιασμού και προκλητικότητας έναντι της Ελλάδας συσπειρώνουν τα ισλαμιστικό -εθνικιστικά αντανακλαστικά των πολιτών του. Η Ελλάδα φαίνεται να έχει χαμηλό ρίσκο για τον Ταγίπ Ερντογάν και την κυβέρνησή του που έχουν υιοθετήσει μια επιθετική ρητορική και προκαλούν σε καθημερινή βάση στο Αιγαίο, είτε για μη έκδοση των τούρκων αξιωματικών είτε για άλλη αφορμή.

Οι συνομωσιολόγοι «φτιάχνονται» με το να προβλέπουν ένα θερμό επεισόδιο που θα καταλήξει σε μια σύγκρουση των δύο χωρών καθώς αγνοούν βασικούς παραμέτρους που αφορούν τη γειτονική μας χώρα. Η Τουρκία με τις ατυχείς επιλογές του Ερντογάν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, έχει εκτεθεί στη διεθνή διπλωματική σκηνή και εμφανίζεται αδύναμη. Η πολιτική που είχε υιοθετήσει στη Συρία κατάρρευσε, οι σχέσεις με τη Μόσχα χαρακτηρίζονται από λυκοφιλία και οι Κούρδοι της Συρίας σε συνδυασμό με το PKK απειλούν την εδαφική τουρκική ακεραιότητα. Παράλληλα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 η «σκούπα» του Ερντογάν στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις εναντίον των γκιουλενιστών έχει αποδυναμώσει το ναυτικό και την αεροπορία σε σημείο που να έχουν χάσει τη μαχητική τους ικανότητα.

Την ίδια στιγμή η τουρκική οικονομία σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ είχε επιβράδυνση το 2016 και προβλέπεται πως για το 2017 θα αναπτυχθεί με ρυθμούς κατώτερους του μακροπρόθεσμου δυναμικού της χωρίς να υπερβεί έναν μέσο όρο ανάπτυξης 3,5%. Την Τουρκία για τους παραπάνω λόγους δεν φαίνεται να τη συμφέρει να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα που θα βγει εκτός ελέγχου και εφαρμόζει την πάγια τακτική των προκλήσεων με τις εντάσεις και τις υφέσεις, ενός «παιχνιδιού» που γνωρίζει πολύ καλά. Επίσης δεν έχει ακόμα γίνει σαφές ποια θα είναι τελικά η στάση του νέου αμερικανού προέδρου Ντόναλτ Τραμπ προς την Άγκυρα.

Η σωστή διαχείριση των διμερών μας σχέσεων με την Τουρκία απαιτεί μια πάγια εθνική στρατηγική και μια ευέλικτη ηγεσία που θα έχει τη δυνατότητα να ελίσσεται ανάλογα με το ύφος των προκλήσεων της Άγκυρας επιδεικνύοντας υπευθυνότητα, σωφροσύνη, σοβαρότητα αλλά και δείχνοντας ότι είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμη να προστατέψει την εδαφική κυριαρχία της χώρας. Πολιτική ανωριμότητα και λεονταρισμοί θεωρούνται αδύναμο σημείο της κυβέρνησή μας, δείχνουν έλλειψη σοβαρότητας και ενότητας, εκθέτουν τη χώρα στη διεθνή διπλωματική σκηνή και εκπέμπουν λάθος μηνύματα προς την Άγκυρα.

 

nrlogo

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s